گزارش مرداد ماه اؤيرنجي از نقض گسترده حقوق  بشر در آذربایجان

مقدمه: دانشگاههای آذربایجان در طی ماههای گذشته فضای ملتهبی را پشت سر گذاشتند. 10 دانشجوی فعال آذربایجانی (منصور امینیان، ودود اسدی، آیدین خواجه ای، امیر مردانی، مقصود عهدیان، سجاد رادمهر، فراز زهتاب، داریوش حاتمی، بهرام واحدی و سورنا هاشمی) بازداشت شد که بجز ودود اسدی بقیه آنها هم اینک موقع انتشار این گزارش در بازداشت وزارت اطلاعات بسر می برند. گفته می شود، احتمال دارد طی روزهای آتی بر دامنه بازداشتها افزوده شود. مبارزه ضد تبعیض نژادی و زبانی هویت طلبان ملی گرای آذربایجان همچنان ادامه دارد و فعالان بازداشت نشده نه اینکه به استقبال بازداشت بروند، بلکه دیگر ترسی از بازداشت ها و اتاق 37 و ستاد خبری اطلاعات برایشان نمانده است. خبررسانی دقیق، به موقع و بی هیچ اغراقی شاید تنها کمک به بازداشت شدگان و شکستن جو سانسور و اختناق در آذربایجان و به ویژه تبریز باشد. در این راستا گزارش ماهانه حقوق بشر اؤيرنجي )www.oyrenci.com( كه در اوايل هر ماه منتشر مي شود، سعي دارد گوشه هايي از وضعيت حقوق بشر در آذربايجان جنوبي را در طي ماه اخير به تصوير بكشد. امید است این گزارش مورد توجه نهادهای حقوق بشری و رسانه های بی طرف قرار گیرد. در اين گزارش مروری کوتاه بر وضعيت حقوق بشر در مرداد ماه سال 1387 خواهیم داشت.

بازداشت شدگان

ودود اسدی دبیر سابق انجمن اسلامی دانشگاه آزاد اردبیل روز اول مردادماه در منزل خود در شهر رشت توسط ماموران امنیتی بازداشت شد. نامبرده در حال حاضر دانشجوی زمین شناسی دانشگاه آزاد رشت می باشد. وی قبلا نیز به دلیل شرکت در تظاهرات تبریز، متعاقب سلسله اعتراضات مردم آذربایجان در خرداد ماه ۸۵، بازداشت شده بود. ایشان پس از 34 روز بازداشت انفرادی روز سوم شهریورماه با قرار وثیقه 60 میلیون ریالی بصورت موقت آزاد گردید.

ابراهیم رشیدی شاعر و نویسنده آذربایجانی روز سه شنبه 15 مرداد ماه توسط نیروهای امنیتی جهت اجرای حکم ۵ ماه زندان بازداشت و به زندان ارومیه منتقل شد. وی در اردیبهشت ماه دستگیر و بعد از دو ماه بازجوئی در اداره اطلاعات ارومیه، در شعبه ۱۰۲ دادگاه ارومیه به  ماه زندان محکوم گردیده بود.

به دنبال دستگیری های گسترده فعالین دانشجویی در دانشگاههای کشور، بعد از ظهر چهارشنبه ۲۳ مرداد، ”امیر مردانی” فعال دانشجویی دانشگاه تبریز نیز بازداشت شد. نامبرده که در حال حاظر دانشجوی ترم آخر مهندسی مکانیک می باشد در خرداد ۸۵ نیز به مدت حدود ۲۰ روز بازداشت شده بود.

گفته می شود که ماموران امنیتی پس از دستگیری وی به منزل پدری ایشان رفته و در ساعات اواخر شب آنجا را مورد تفتیش و بازرسی قرار داده اند.

در حال حاظر ۳ تن از دانشجویان دانشگاه تبریز به نامهای سجاد رادمهر، آیدین خواجه ای و فراز ذهتاب نیز از ۲۷ تیر در بازداشت به سر می برند. ماموران امنیتی پس از دستگیری وی به منزل پدری ایشان رفته و در ساعات اواخر شب آنجا را مورد تفتیش و بازرسی قرار داده اند.

در پی هجوم روز 21 مرداد نیروهای امنیتی به منزل سورنا هاشمی، وی خود را به دادگاه انقلاب زنجان معرفی کرد. و دادگاه زنجان قرار نیابت به دادسرای تهران را نپذیرفت. براساس اخبار رسیده، اتهام وارده به وی، برانگیختن و تشویش اذهان عمومی علیه امنیت ملی بوده است.

بهرام واحدی، دبیر انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه زنجان، ظهر روز چهارشنبه شانزدهم مرداد ماه در منزل مسکونی خود در تبریز توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. دستگيري هاي دانشجويان دانشگاه زنجان در پي فاش شدن قصد تعرض معاون دانشگاه به يكي از دانشجويان دختر اين دانشگاه و اعتراضات گسترده دانشجويي صورت گرفت.  به غیر از مدعی العموم، دکتر مددی(معاون خاطی دانشگاه زنجان) و خانم تبریزی (همسر دکتر مددی) و دختر قربانی حادثه از دانشجویان دانشگاه زنجان شکایت کرده اند، اما هنوز هیچ اطلاعی از دلیل شکایت آنها در دست نیست.

از وضعیت بهرام واحدی، دبیر انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه زنجان و پیام شکیبا، عضو سابق انجمن اسلامی دانشگاه زنجان، حسن جنیدی و آرش رائیجی اطلاعی در دست نیست و دادستان زنجان همچنان حاضر به هیچ نوع اظهار نظری در این رابطه نیست.

محمد علی دادخواه، وکیل دانشجویان دانشگاه زنجان در رابطه با نوع بازداشت بهرام واحدی و سورنا هاشمی عنوان کرد: بازداشت باید با دلایل موجه و قانونی باشد و با توجه به قانون آیین دادرسی کیفری که آمره است و هیچ کس نمی تواند از آن عدول کند قبلا به متهم ابلاغ شود و پس از ابلاغ مبادرت به جلب وی شود، متهم باید بتواند در بدو ورود از ملاقات وکیل، پدر و مادر خود و دیگر نزدیکان خانوادگی بهره مند گردد و هر نوع اخذ اعلام و اقرار به جبر با توجه به صراحت قانون اساسی از درجه اعتبار و موضع استناد خارج است. از سوی دیگر برابر مصوبات شورای انقلاب فرهنگی مقرر بود که تخلفات دانشجویی از طریق کمیته انضباطی مورد پیگیری و رهیابی قرار گیرد و بدوا پرونده به مراجع کیفری ارسال نگردد.

دادخواه در رابطه با وضعیت پیگیری دادگاه که در زنجان ادامه خواهد داشت و متهمان به دادگاه انقلاب زنجان احضار شده اند افزود: به نظر می رسد، با اندک دقتی نسبت به قواعد الزامی قانون آیین دادرسی کیفری، ماموران موظف در رفتار خود تجدید نظر روا خواهند داشت. نظر به اینکه برخی از متهمان در تهرانند و عسرت و مشقت متعددی از حیث کار و پیشه ای که هم اکنون عهده دار آن هستند رخ خواهد داد و قانون پیش بینی کرده که در چنین مواردی نیابت قضایی از مرجع تعقیب کننده به دادسرای حوزه اقامت متهم بدهند، امکان ارجاع پرونده در تحقیقات مقدماتی در دادسرای تهران به طور نیابت امکان پذیر است.

در همین زمینه:
تلاش برای بازداشت سورنا هاشمی، عضو انجمن اسلامی دانشگاه زنجان

منصور امینیان دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک و دبیر انجمن اسلامی دانشکده ی فنی دانشگاه تبریز و مقصود عهدی دانشجوی رشته ی جغرافیا و عضو شورای انجمن اسلامی دانشکده ی علوم انسانی دانشگاه تبریز می باشند.
منصور امینیان دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک و دبیر انجمن اسلامی دانشکده ی فنی دانشگاه تبریز و مقصود عهدی دانشجوی رشته ی جغرافیا و عضو شورای انجمن اسلامی دانشکده ی علوم انسانی دانشگاه تبریز صبح روز چهارشنبه 30 مرداد ماه توسط ماموران اطلاعات تبريز بازداشت شدند. منصور امينيان روزنامه نگار و سردبير نشريات دانشجويي اؤزلوك، ستارخان، آذربايجان گونشي و از همكاران نشريه آراز دانشگاه تبريز و مقصود عهدي عضو شوراي مركزي انجمن ادبي سهند تبريز بوده اند. گفتنی است این بازداشت ها در پی مراجعه ماموران امنیتی در شب چهارشنبه ۲٣ مرداد ماه به خانه فعالین هویت طلب یاد شده انجام شده است که به علت عدم حضور دانشجویان در منزل، از دستگیری آنان بازمانده و به تفتیش منزل و ضبط وسایل شخصی آنان پرداخته بودند.

گفتنی است این بازداشت ها در پی مراجعه ماموران امنیتی در شب چهارشنبه ۲٣ مرداد ماه به خانه فعالین هویت طلب یاد شده انجام شده است که به علت عدم حضور دانشجویان در منزل، از دستگیری آنان بازمانده و به تفتیش منزل و ضبط وسایل شخصی آنان پرداخته بودند. توقیف نشریه دانشجویی

نشریه دانشجوئی ستارخان که در مورد مسائل و مشکلات آذربایجان و بصورت ماهنامه در دانشگاه تبریز منتشر می شد، توقیف شد. به گفته یک منبع دانشجوئی آگاه در دانشجویان دانشگاه تبریز فشار نسبت به این نشریه دانشجوئی از زمان انتشار اولین شماره آن وجود داشته است. بطوریکه نشریه پس از شماره دوم خود در آبان ۸۴ با سنگ اندازیهای مسئولین به مدت ۶ ماه منع انتشار شد و پس از انتشار شماره سوم آن با شکایتهای رسمی حراست دانشگاه، جامعه اسلامی دانشجویان و اطلاعات سپاه پاسداران آذربایجان شرقی مواجه و در تابستان ۸۵ مدیر مسئول آن جهت دفاع از اتهامات به کمیته ناظر نشریات دانشگاه تبریز احضار شد. متاسفامه علیرغم تبرئه و رفع اتهام عوامل امنیتی و حراست دانشگاه همچنان مامع از نشر مجدد آن شدند. وی این زمینه افزود: اخیرا با پیگیری دانشجویان تبریز و مدیر مسئول آن، شماره چهارم این نشریه به همراه ویژه نامه ای در مورد اعتراضات دانشجویان در آذربایجان در خرداد ۸۷ منتشر شده بود که همان ویژه نامه بهانه ای برای توقیف آن شد. حسین ادیبان دانشجوی علوم اجتماعی دانشگاه تبریز مدیر مسئول ستارخان و دانشجوی بازداشت شده منصور امینیان سردبیری آن را برعهده داشته اند.

احضار و بازجویی دانشجويان

الهه رادمهر دانشجوی شهرسازی دانشگاه ارومیه به علت پیگیری وضعیت برادرش سجاد رادمهر، دانشجوی زندانی، ۲ بار به کمیته انضباطی احضار و از سوی مسئولین دانشگاه مورد تهدید قرار گرفته است.

صبح روز پنجشنبه 31 مرداد ماه، نیروهای امنیتی با دردست داشتن حکم جلب علیرضا فیروزی، عضو انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه زنجان و همچنین حکم بازرسی منزل پدری وی، منزل ایشان را بازرسی کردند. ولی به دلیل عدم حضور نامبرده در منزل، از خانوده وی خواسته شد، که روز شنبه، ۲ شهریور ۱۳۸۷، ساعت ۱۰ صبح، وی خود را به دادسرای زنجان معرفی نماید.بر اساس اخبار دریافتی حکم بازداشت و تفتیش منزل، از بند امنیتی ۲۰۹ اوین به نیابت از دادگاه زنجان صادر شده بود.

محاکمه فعالین سیاسی، فرهنگی و اجتماعی

یاشار حکاک پور، داود عظیم زاده، علیرضا حقی، مجید پژوه فام و حامد یگانه پور به اتهام سخنرانی، شرکت و سازماندهی تظاهرات خرداد ۸۵ در دانشگاه و شهر مراغه، نشر و توزیع نشریه دانشجویی "زنگان سوزلری"، تماس با کانالهای تلویزیونی آذبایجانی در خارج از کشور و قومیت گرایی روز دوشنبه 7 مرداد ماه از سوی شعبه اول دادگاه انقلاب مراغه به ریاست قاضی جواد سلیمی مورد محاکمه قرار گرفتند .

حجت الاسلام عبدالعزیز عظیمی قدیم از فعالین آذر بایجانی که در حال گذراندن دوران محکومیت یک ساله خود در بند ۶ زندان لنگرود قم بسر می برد، روز سه شنبه 22 مرداد ماه در پرونده ای جدید به اتهام تبلیغ علیه نظام در دادگاه ویژه روحانیت تبریز محاکمه شد.

در تازه ترین حکم صادره محمد رضا عوض پور دانش آموز 16 ساله تبریزی که بنا به ادعای قاضی پیشتر به اتهام عضویت در جمعیت ها و دسته هایی که هدفشان برهم زدن امنیت کشور می باشد٬ از طرف شعبه ۱۱۸ دادگاه جزائی تبریز به ریاست قاضی نیاکار، به پنج ماه حبس تعزیری و در حکم دیگری از سوی همین شعبه به اتهام تجزیه طلبی، قومیت گرایی و پان تورکیسم به 4 ماه زندان محکوم گردیده بود از طرف دادگاه تجدید نظر آذربایجان شرقی بمدت ۴ سال به حالت تعلیق در آمده است.

صدور قرار وثیقه برای آزادی زندانیان سیاسی

حمید والائی ۲۷ ساله فارغ التحصیل رشته حقوق و فعال مدنی آذربایجانی که در تاریخ 24 تیرماه سال جاری پس از مراجعه به ستاد خبری وزارت اطلاعات بازداشت شده بود، پس از ۱۳ روز جمعه 11 مرداد ماه با صدور قرار وثیقه جهت مداوا از زندان آزاد شد. بر اثر شکنجه های وارده در دوران بازداشت، دو دندان جلو و دو دندان عقب فک بالای وی شکسته است. همچنین بر اثر صدمات وارده به پای راست که منجر به شکستن آن شده، قادر به حرکت نمی باشد. علاوه بر این بر اثر صدمات وارده به سر، وی چندین بار بیهوش شده و در حال حاضر دچار سرگیجه شدید می باشد. لازم به یاد آوری است که خانواده نامبرده در تاریخ ۶ مرداد طی نامه ای خطاب به رئیس قوه قضائیه اعلام کردند بر اساس اطلاعات موثق رسیده حمید حداقل یکبار بر اثر شکنجه های جسمی و روحی بیهوش شده است و از نظر ما عدم صدور اجازه برقراری تماس با خانواده حاکی از وخیم بودن وضعیت وی دارد. گفته می شود در پی این نامه سرگشاده از سوی دفتر رئیس قوه قضائیه با منزل حمید والائی جهت پی گیری پرونده وی تماس برقرار گردیده است. حمید والائی هم اینک بدستور پزشک در حال استراحت می باشد.

شاهرخ حاتمی برادر فعال زندانی داریوش حاتمی که به علت پیگیری وضعیت برادر زندانی خود توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده بود، پس از ۱۵ روز بازداشت پنج شنبه 11 مرداد ماه با قرار وثیقه ۵۰ میلیون تومانی از زندان آزاد شد.

غلامرضا نجفی ۳۶ ساله و از فعالان حرکت ملی آذربایجان که به اتهام تبلیغ علیه نظام توسط نیروهای امنیتی در تبریز بازداشت شده بود روز دوشنبه 14 مرداد ماه با صدور قرار وثیقه از زندان آزاد شد. مغازه وی برای روزهای متمادی توسط وزارت اطلاعات پلمپ گردید تا زمانی که اسم ایشان از پروانه مغازه حذف و نام برادر وی بجایش نوشته شد، این پلمپ ادامه داشته است.

www.oyrenci.com

گله جک بیزیمدیر، دوشنبه چهارم شهریورماه 1387